Dane z systemu PESEL w rękach przestępców?

Od kilku dni w niektórych mediach mówi się o niespotykanym jak dotąd wycieku danych osobowych z systemu PESEL. Jest to wydarzenie w mojej ocenie bez precedensu i nie dotyczy to tylko gminy Tarnowo Podgórne.

Trwa śledztwo ABW
O ponadnormatywnym dostępie do danych setek tysięcy Polaków z systemu PESEL zaczęto mówić głośniej dopiero po 26 sierpnia br. kiedy Prokuratura Okręgowa w Warszawie poinformowała o wszczęciu śledztwa z zawiadomenia Ministerstwa Cyfryzacji - choć wcześniej w branżowych serwisach niektórzy specjaliści przestrzegali, że podobna sytuacja może się wkrótce zdarzyć.

W związku z wagą sprawy śledztwo powierzono Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego. Do dnia dzisiejszego media uzależnione od partii PiS nabrały wody w usta i starały się problemu nie rozdmuchiwać, aż w końcu pojawiła się oficjalna informacja na stronach Ministerstwa Cyfryzacji.

O co chodzi?
Rejestr PESEL to przede wszystkim nie tylko numerek. To także imiona, nazwiska, adresy zameldowania obecne i poprzednie, daty urodzin, zgonów, numery dowodów osobistych, informacje o rodzicach (np. nazwisko panieńskie matki), małżeństwach, rozwodach, dzieciach, wyjazdach zagranicznych itd. Czyli są to wszystkie informacje niezbędne np. do zaciągnięcia kredytu czy innego zobowiązania. Z dość oszczędnych (jak na razie) informacji wynika, że z kilku kancelarii komorniczych odnotowano ogromną ilość zapytań o dane z rejestru PESEL, które także były realizowane poza godzinami pracy tych kancelarii - np. w nocy.

Ogromna ilość bardzo precyzyjnych danych w rękach osób nieuprawnionych to prawdziwa bomba z opóźnionym zapłonem. Pojawiły się szybko różne recepty jak się zabezpieczyć przed całkiem realną możliwością, że któregoś dnia nasze konto zostanie zajęte wskutek egzekucji komorniczej, która zostanie wszczęta na podstawie braku spłaty rat jakiegoś kredytu, o zaciągnięciu którego nie mieliśmy w ogóle pojęcia. Odkręcenie takiej sytuacji w naszych sądach to, krótko mówiąc, droga przez mękę.

Można ustawić sobie np. alert w BIK czyli kiedy jakiś bank zapyta o naszą zdolność kredytową, to wtedy zostaniemy powiadomieni o tym fakcie SMS-em. Ale to zabezpieczenie jest mało precyzyjne, bo dotyczy tylko większych, i to nie wszystkich banków. Z BIK-u nie korzystają, rzecz jasna, firmy spod szyldu "chwilówka". Można też zastrzec dowód osobisty i wystąpić o nowy, ale to już procedura dość czasochłonna bo trzeba uaktualnić dane w wielu instytucjach.

Wielu specjalistów twierdzi, że ciężar problemu powinno wziąć na siebie Ministerstwo Cyfryzacji, bo znane są logi dostępu do danych pobranych z tych kilku kancelarii komorniczych. Ministerstwo wie, które dane zostały pobrane bez odpowiedniej podstawy - tzn. te dane, co do których w danym momencie nie prowadzone były żadne postępowania komornicze. Korelując odpowiednie informacje można by skutecznie powiadomić te osoby, których dane zostały "skompromitowane" czyli trafiły w ręce osób niepowołanych.

Obywatelu, złóż wniosek i zadbaj o siebie sam
Niestety jak na razie MC nie stanęło na wysokości zadania i oficjalnie twierdzi, że teraz każdy obywatel musi sam zadbać o siebie. Pojawia się także zaprzeczenie, iż nie doszło do wycieku - zamiast tego używa się teraz terminu "anomalia w dostępie". Ministerstwo radzi, aby każdy indywidualnie złożył wniosek o sprawdzenie kto i kiedy pobierał nasze dane z rejestru PESEL. Prawo uzyskania takiej informacji gwarantuje art. 32 ust. 1 pkt 5) ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 922). Jeśli po jakimś czasie otrzymamy odpowiedź z informacją, że o nasze dane wnioskował komornik, który nie prowadził wobec nas żadnego postępowania, wówczas trzeba będzie zgłosić ten fakt do prokuratury, z prośbą o nadanie statusu pokrzywdzonego w toczącym się śledztwie.

Wniosek do MC można złożyc elektronicznie przez ePuap. W przypadku braku podpisu kwalifikowanego albo profilu zaufanego pozostaje złożyć wniosek tradycyjnie za pośrednictwem poczty. 

http://giodo.gov.pl/560/id_art/9564/j/pl/

pawelek, materiał nadesłany

Kategoria: